ტარაკნის მუქი დეკორატიული ილუსტრაცია ამოცნობის გზამკვლევის მთავარ სურათად

მავნებლების ამოცნობის გზამკვლევი

ტარაკნები: ამოცნობა და ნიშნები

ტარაკანს აქვს ბრტყელი სხეული, გრძელი ულვაშები, ექვსი ეკლიანი ფეხი და თავის უკან ფარის მსგავსი ნაწილი. სანდო ამოცნობისთვის გარეგნობასთან ერთად შეაფასეთ ზომა, განვითარების ეტაპი, აღმოჩენის ადგილი და ფიზიკური ნიშნები — გამონაყოფი, გამოცვლილი საფარველი ან კვერცხის კაფსულა.

საიდენტიფიკაციო ინფორმაცია ზოგადია; EXTERMINATOR.GE მომსახურების მოთხოვნებს ამჟამად თბილისში იღებს.

როგორ ამოვიცნოთ ტარაკანი

ზრდასრული გერმანული ტარაკანი ღია ყავისფერი ბრტყელი სხეულითა და თავის უკან ორი მუქი ზოლით
ზრდასრული გერმანული ტარაკანი (Blattella germanica) — საიდენტიფიკაციო ფოტო.Clemson University — USDA Cooperative Extension Slide Series / Pat Zungoli.წყარო და სურათის ჩანაწერიCC BY 3.0 US

დაიწყეთ მთელი მწერის დათვალიერებით და არა ერთი ლაქით ან ზოლით. ტარაკანს ჩვეულებრივ აქვს ფართო, ბრტყელი სხეული, გრძელი ძაფისებრი ულვაშები, ექვსი თვალსაჩინოდ ეკლიანი ფეხი და წინაზურგი, რომელიც ზემოდან დანახვისას თავს ნაწილობრივ ფარავს. ნიმფა ზრდასრულის პატარა უფრთო ფორმას ჰგავს, ახლად გამოცვლილი საფარველი კი დროებით ღია ფერისაა.

ერთი ბუნდოვანი ფოტო ან მოძრავი მუქი მწერის დანახვა სახეობის ზუსტად დასადგენად საკმარისი არ არის.

მოკლე პასუხი

როგორ ამოვიცნოთ ტარაკანი სანდოდ?

ტარაკანი მხოლოდ ფერის მიხედვით არ ამოიცნოთ. შეადარეთ სხეულის ფორმა, ზოლები ან ღია მონაკვეთები, სავარაუდო ზომა, ფრთები, აღმოჩენის ოთახი და ახლომდებარე ნიშნები. ნიმფა, დაზიანებული ეგზემპლარი ან მსგავსი მწერი ფოტოთი ზუსტ ამოცნობას ართულებს.

ბოლოს შემოწმდა:შეამოწმა EXTERMINATOR.GE

სხეულიბრტყელი · ოვალური · გრძელი ულვაშები
აქტივობახშირად დღისით იმალება და ღამით აქტიურდება
მტკიცებულებამწერი · გამონაყოფი · საფარველი · კაფსულა
  • ზემოდან შეაფასეთ, სხეული ბრტყელი და ოვალურია თუ მომრგვალო და მყარი საფარველით დაფარული.
  • შეადარეთ ულვაშების სიგრძე, ფეხების ეკლები, ფრთების სიგრძე და თავის უკან არსებული ნიშნები.
  • ზომა შეაფასეთ მონეტის, სახაზავის ან ნაცნობი საგნის დახმარებით ისე, რომ მწერს არ შეეხოთ.
  • აღნიშნეთ, ნახეთ ცოცხალი მწერი, გამოცვლილი საფარველი, ნიმფა თუ განვითარებული ფრთების მქონე ზრდასრული.

გერმანული და აღმოსავლური ტარაკანი: ძირითადი განსხვავებები

გერმანული და აღმოსავლური ტარაკნების გარჩევისას ერთდროულად შეაფასეთ ზომა, ფერი, ნიშნები, ფრთების ფორმა და აღმოჩენის გარემო. ქვემოთ მოცემული შედარება ამოცნობას ეხმარება, თუმცა არ ამტკიცებს, რომ რომელიმე სახეობა თბილისში უფრო გავრცელებულია. ნიმფის დასადგენად შეიძლება მთლიანი ეგზემპლარი ან რამდენიმე მკაფიო ფოტო იყოს საჭირო.

შიდა სივრცის სახეობის პროფილი

გერმანული ტარაკანი

Blattella germanica

გარეგნობა
შედარებით პატარა, მოყვითალო-ყავისფერი ან ღია ყავისფერი ზრდასრული, წინაზურგზე ორი პარალელური მუქი ზოლით.
სასარგებლო გარემოება
საიდენტიფიკაციო წყაროები მას ხშირად უკავშირებს თბილ, დაცულ ნაპრალებს საკვებთან, წყალთან, ტექნიკასა და საინჟინრო კომუნიკაციებთან ახლოს.
გრილი და ტენიანი ადგილის პროფილი

აღმოსავლური ტარაკანი

Blatta orientalis

გარეგნობა
უფრო დიდი, მუქი ყავისფრიდან თითქმის შავამდე. ზრდასრულ მამრს სხეულზე მოკლე ფრთები აქვს, მდედრს კი ძალიან მოკლე ფრთის ჩანასახები.
სასარგებლო გარემოება
საიდენტიფიკაციო წყაროები მას ხშირად უკავშირებს გრილ, მუქ და ტენიან ადგილებს — სარდაფებს, სანიაღვრეებს, ტექნიკურ ღრუებსა და მიწის დონეს.

ეს გვერდი საქართველოში ტარაკნების სახეობებს გავრცელების მიხედვით არ ალაგებს — ამისთვის ადგილობრივი კვლევის მონაცემებია საჭირო.

ტარაკნის ნიშნები სახლში ან ობიექტზე

ტარაკნის ნიშნები უფრო ინფორმაციულია, როდესაც ერთსა და იმავე ადგილას რამდენიმე მტკიცებულება გვხვდება. ცოცხალი მწერი, მცირე მუქი გამონაყოფი, კვერცხის კაფსულა, ნიმფის გამოცვლილი საფარველი და განმეორებითი ღამის აქტივობა დამატებით შემოწმებას საჭიროებს. მხოლოდ ერთი ლაქა შეიძლება ჭუჭყი, საკვების ნარჩენი, ტენის კვალი ან სხვა მწერის ნიშანი იყოს.

სად ვეძებოთ ტარაკნის ნიშნები

ღია იატაკის ცენტრის ნაცვლად შეამოწმეთ კიდეები, შეერთებები და ფარული ღრუები. ტარაკანი ხშირად იყენებს ვიწრო სამალავს საკვებთან, ტენთან, სითბოსთან ან დაცულ გადაადგილების გზასთან ახლოს. ოთახი ძებნის მიმართულებას განსაზღვრავს, მაგრამ სახეობას ვერ ადასტურებს — მწერი შეიძლება მილების ღიობებით, კედლის ღრუთი, კარით, შეფუთვით ან მეზობელი სივრციდან შემოვიდეს.

სამზარეულო და საკვების საცავი

შეამოწმეთ ტექნიკის უკან და ქვეშ, კარადის შეერთებები, ნიჟარის მილები, ნაგვის ზონა, მშრალი საკვები და მუყაოს შეფუთვა.

სააბაზანო და დამხმარე ზონა

დაათვალიერეთ მილების ღიობები, სანიაღვრე, ტენიანი ნაპრალები, სარეცხი მანქანის მიდამო, შახტა და სანტექნიკის ქვედა სივრცე.

სარდაფი და პირველი დონე

შეამოწმეთ სანიაღვრე, კედელ-იატაკის კიდე, კომუნიკაციების შესასვლელი, გადატვირთული საცავი და ტენიანი დაცული ღრუები.

კომერციული კვების ზონა

დააფიქსირეთ ნიშნები მოწყობილობასთან, მიწოდების შეფუთვასთან, საცავის კიდეებთან, ნარჩენებთან და საინჟინრო გზებთან ისე, რომ სახიფათო ტექნიკა არ გადაადგილოთ.

რა შეიძლება აგვერიოს ტარაკანში?

მიწის ხოჭო, გრძელრქიანი ხოჭო, ჭრიჭინა, ზოგი ბაღლინჯო და სხვა მუქი მწერი შეიძლება ტარაკანში აგვერიოს, განსაკუთრებით ბუნდოვან ღამის ფოტოზე. შეამოწმეთ სხეულის სიბრტყე, აქვს თუ არა ხოჭოსავით მყარი წინა ფრთების სწორი ნაკერი, როგორ არის თავი წინაზურგის ქვეშ მოქცეული და შეესაბამება თუ არა გრძელი ულვაშები და ეკლიანი ფეხები ტარაკნის ნიშნებს.

  • ხოჭოს ჩვეულებრივ აქვს მყარი ზედა ფრთები, რომლებიც ზურგის გასწვრივ სწორ ნაკერად ერთდება.
  • ჭრიჭინას ხშირად აქვს სახტომად განვითარებული დიდი უკანა ფეხები და სხეულის განსხვავებული მოხაზულობა.
  • ნიმფას განვითარებული ფრთები არ აქვს და ზრდასრულის საიდენტიფიკაციო ფოტოსგან შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს.
  • დაჭყლეტილი, ახლად გამოცვლილი ღია საფარველის მქონე ან ნაწილობრივი ეგზემპლარი პროფესიულ დათვალიერებას შეიძლება საჭიროებდეს.

როგორ გადავიღოთ ტარაკანი ამოსაცნობად

სასარგებლო მასალა მოიცავს მკაფიო ახლო ფოტოს, ზუსტი ადგილის ფართო კადრს და ზომის უსაფრთხო შედარებას. დაურთეთ სავარაუდო სიგრძე, ოთახი, სართული, აქტივობის დრო და რაოდენობა. გამონაყოფი, კვერცხის კაფსულა და გამოცვლილი საფარველი ცალ-ცალკე გადაიღეთ — ნუ შეაგროვებთ ერთად და ნუ შეეხებით ხელით.

  1. 1

    გადაიღეთ მკაფიო ხედი ზემოდან, რათა სხეული, წინაზურგი, ფრთები და ულვაშები ჩანდეს.

  2. 2

    თუ შესაძლებელია, გადაიღეთ გვერდიდანაც ისე, რომ მწერს არ შეეხოთ და ხელით არ დაიჭიროთ.

  3. 3

    ზომისთვის ახლოს მოათავსეთ მონეტა ან სახაზავი მხოლოდ მაშინ, თუ ეს უსაფრთხოა.

  4. 4

    გადაიღეთ ფართო გარემო და ცალკე — ახლომდებარე გამონაყოფი, საფარველი ან კაფსულა.

  5. 5

    მიუთითეთ, სად, როდის და რამდენად ხშირად შენიშნეთ აქტივობა.

ფოტოს გადასაღებად ნუ შეეხებით უცნობ მწერს, ნუ გადაადგილებთ მძიმე ტექნიკას, ნუ გახსნით ელექტრომოწყობილობას, ნუ შეხვალთ სახიფათო ტექნიკურ სივრცეში და ნუ მიუახლოვდებით პრეპარატის ნარჩენს.

დაკავშირებული ინფორმაცია და მომსახურება

თუ მწერის სახეობა ჯერ გაურკვეველია, გამოიყენეთ საერთო ბიბლიოთეკა; თუ ტარაკნის აქტივობა თბილისის ობიექტზე დადასტურებულია — მომსახურების გვერდი; დამატებითი მასალის სწორად შესაგროვებლად კი მოკლე ამოცნობის გზამკვლევი.

ტარაკნების ამოცნობის კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები

როგორ გავიგო, რომ მწერი ტარაკანია?

შეადარეთ ბრტყელი ოვალური სხეული, ძალიან გრძელი ულვაშები, ექვსი ეკლიანი ფეხი, თავის უკან ფარის მსგავსი წინაზურგი, სავარაუდო ზომა და ფრთები. შემდეგ გაითვალისწინეთ ახლომდებარე ნიშნები და აღმოჩენის ადგილი. ერთი ბუნდოვანი ფოტო შეიძლება საკმარისი არ იყოს.

ტარაკნის რომელი ნიშნებია ყველაზე სასარგებლო?

საუკეთესო საწყისი მასალა ცოცხალი ან მთლიანი მწერია. განმეორებითი დანახვა, გამონაყოფი, კვერცხის კაფსულა, გამოცვლილი საფარველი და საკვებთან ან ტენთან დაცულ გზაზე აქტივობა უფრო ინფორმაციულია, როცა რამდენიმე ნიშანი ერთმანეთს ემთხვევა.

შეიძლება ტარაკანი მხოლოდ გამონაყოფით დავადასტუროთ?

არა. პატარა მუქი ნიშნები შეიძლება ჭუჭყს, საკვების ნარჩენს ან სხვა მავნებლის კვალს ჰგავდეს. გადაიღეთ ფორმა, ზომა, განლაგება და ადგილი, შემდეგ შეადარეთ მწერს, კაფსულას, საფარველს ან განმეორებით აქტივობას.

ერთი ტარაკნის ნახვა ნიშნავს, რომ ობიექტი ძლიერაა გავრცელებული?

ერთი დანახვა მხოლოდ ერთი მწერის არსებობას ადასტურებს და თავისთავად წყაროს, სახეობასა და აქტივობის მასშტაბს არ განსაზღვრავს. ჩაინიშნეთ ადგილი და დრო, უსაფრთხოდ შეამოწმეთ სხვა ნიშნები და დააკვირდით, მეორდება თუ არა აქტივობა.

გერმანული და აღმოსავლური ტარაკანი ერთი სახეობაა?

არა, ისინი სხვადასხვა სახეობაა. ზრდასრული გერმანული ტარაკანი შედარებით პატარა და ღია ყავისფერია, თავის უკან ორი მუქი ზოლით. აღმოსავლური ტარაკანი უფრო დიდი, მუქი ყავისფრიდან თითქმის შავამდეა და ზრდასრულ ასაკში განსხვავებული ფრთები აქვს.

პატარა ტარაკანა ნიმფაა და ტარაკნები ბუდეს აშენებენ?

პატარა ტარაკანა შეიძლება ნიმფა იყოს, თუმცა მხოლოდ ზომა განვითარების სტადიას ან სახეობას ვერ ადასტურებს. ტარაკნები ჭიანჭველებისა და კრაზანების მსგავს მოწყობილ ბუდეს არ აშენებენ. გამოთქმა „ტარაკნების ბუდე“ ჩვეულებრივ ნიშნავს დაცულ სამალავს, სადაც მწერები ან მათი ნიშნები საკვებთან, ტენთან, სითბოსთან ან ვიწრო ნაპრალებთან იყრის თავს.

შეუძლია EXTERMINATOR.GE-ს ტარაკნის ფოტოთი ამოცნობა?

მკაფიო ფოტო და ადგილის შესახებ ინფორმაცია შესაძლო ვარიანტების შემცირებაში გვეხმარება. ზუსტი სახეობა შეიძლება გაურკვეველი დარჩეს, თუ მწერი ნიმფაა, დაზიანებულია, ფოტო ბუნდოვანია, სხეული ნაწილობრივ იმალება ან სხვა სახეობას ჰგავს.

გადამოწმებული წყაროები

ტარაკნების გზამკვლევის წყაროები

საიდენტიფიკაციო დეტალები სახელმწიფო და უნივერსიტეტის საინფორმაციო მასალებს ეყრდნობა. მათი რეგიონული სახეობების ჩამონათვალი თბილისში ან საქართველოში გავრცელების მტკიცებულებად არ გამოიყენება.

მომსახურების მოთხოვნები თბილისში

ტარაკნის აქტივობა თქვენს ობიექტზე დადასტურდა?

თუ თბილისის ობიექტზე მწერები ან ფიზიკური ნიშნები მეორდება, გამოგვიგზავნეთ მასალა და ობიექტის შესახებ ინფორმაცია. დამუშავება, მომზადება და ფასზე მოქმედი ფაქტორები ცალკე მომსახურების გვერდზეა აღწერილი.