- ზემოდან შეაფასეთ, სხეული ბრტყელი და ოვალურია თუ მომრგვალო და მყარი საფარველით დაფარული.
- შეადარეთ ულვაშების სიგრძე, ფეხების ეკლები, ფრთების სიგრძე და თავის უკან არსებული ნიშნები.
- ზომა შეაფასეთ მონეტის, სახაზავის ან ნაცნობი საგნის დახმარებით ისე, რომ მწერს არ შეეხოთ.
- აღნიშნეთ, ნახეთ ცოცხალი მწერი, გამოცვლილი საფარველი, ნიმფა თუ განვითარებული ფრთების მქონე ზრდასრული.
გერმანული და აღმოსავლური ტარაკანი: ძირითადი განსხვავებები
გერმანული და აღმოსავლური ტარაკნების გარჩევისას ერთდროულად შეაფასეთ ზომა, ფერი, ნიშნები, ფრთების ფორმა და აღმოჩენის გარემო. ქვემოთ მოცემული შედარება ამოცნობას ეხმარება, თუმცა არ ამტკიცებს, რომ რომელიმე სახეობა თბილისში უფრო გავრცელებულია. ნიმფის დასადგენად შეიძლება მთლიანი ეგზემპლარი ან რამდენიმე მკაფიო ფოტო იყოს საჭირო.
გერმანული ტარაკანი
Blattella germanica
- გარეგნობა
- შედარებით პატარა, მოყვითალო-ყავისფერი ან ღია ყავისფერი ზრდასრული, წინაზურგზე ორი პარალელური მუქი ზოლით.
- სასარგებლო გარემოება
- საიდენტიფიკაციო წყაროები მას ხშირად უკავშირებს თბილ, დაცულ ნაპრალებს საკვებთან, წყალთან, ტექნიკასა და საინჟინრო კომუნიკაციებთან ახლოს.
აღმოსავლური ტარაკანი
Blatta orientalis
- გარეგნობა
- უფრო დიდი, მუქი ყავისფრიდან თითქმის შავამდე. ზრდასრულ მამრს სხეულზე მოკლე ფრთები აქვს, მდედრს კი ძალიან მოკლე ფრთის ჩანასახები.
- სასარგებლო გარემოება
- საიდენტიფიკაციო წყაროები მას ხშირად უკავშირებს გრილ, მუქ და ტენიან ადგილებს — სარდაფებს, სანიაღვრეებს, ტექნიკურ ღრუებსა და მიწის დონეს.
ეს გვერდი საქართველოში ტარაკნების სახეობებს გავრცელების მიხედვით არ ალაგებს — ამისთვის ადგილობრივი კვლევის მონაცემებია საჭირო.
ტარაკნის ნიშნები სახლში ან ობიექტზე
ტარაკნის ნიშნები უფრო ინფორმაციულია, როდესაც ერთსა და იმავე ადგილას რამდენიმე მტკიცებულება გვხვდება. ცოცხალი მწერი, მცირე მუქი გამონაყოფი, კვერცხის კაფსულა, ნიმფის გამოცვლილი საფარველი და განმეორებითი ღამის აქტივობა დამატებით შემოწმებას საჭიროებს. მხოლოდ ერთი ლაქა შეიძლება ჭუჭყი, საკვების ნარჩენი, ტენის კვალი ან სხვა მწერის ნიშანი იყოს.
სად ვეძებოთ ტარაკნის ნიშნები
ღია იატაკის ცენტრის ნაცვლად შეამოწმეთ კიდეები, შეერთებები და ფარული ღრუები. ტარაკანი ხშირად იყენებს ვიწრო სამალავს საკვებთან, ტენთან, სითბოსთან ან დაცულ გადაადგილების გზასთან ახლოს. ოთახი ძებნის მიმართულებას განსაზღვრავს, მაგრამ სახეობას ვერ ადასტურებს — მწერი შეიძლება მილების ღიობებით, კედლის ღრუთი, კარით, შეფუთვით ან მეზობელი სივრციდან შემოვიდეს.
სამზარეულო და საკვების საცავი
შეამოწმეთ ტექნიკის უკან და ქვეშ, კარადის შეერთებები, ნიჟარის მილები, ნაგვის ზონა, მშრალი საკვები და მუყაოს შეფუთვა.
სააბაზანო და დამხმარე ზონა
დაათვალიერეთ მილების ღიობები, სანიაღვრე, ტენიანი ნაპრალები, სარეცხი მანქანის მიდამო, შახტა და სანტექნიკის ქვედა სივრცე.
სარდაფი და პირველი დონე
შეამოწმეთ სანიაღვრე, კედელ-იატაკის კიდე, კომუნიკაციების შესასვლელი, გადატვირთული საცავი და ტენიანი დაცული ღრუები.
კომერციული კვების ზონა
დააფიქსირეთ ნიშნები მოწყობილობასთან, მიწოდების შეფუთვასთან, საცავის კიდეებთან, ნარჩენებთან და საინჟინრო გზებთან ისე, რომ სახიფათო ტექნიკა არ გადაადგილოთ.
რა შეიძლება აგვერიოს ტარაკანში?
მიწის ხოჭო, გრძელრქიანი ხოჭო, ჭრიჭინა, ზოგი ბაღლინჯო და სხვა მუქი მწერი შეიძლება ტარაკანში აგვერიოს, განსაკუთრებით ბუნდოვან ღამის ფოტოზე. შეამოწმეთ სხეულის სიბრტყე, აქვს თუ არა ხოჭოსავით მყარი წინა ფრთების სწორი ნაკერი, როგორ არის თავი წინაზურგის ქვეშ მოქცეული და შეესაბამება თუ არა გრძელი ულვაშები და ეკლიანი ფეხები ტარაკნის ნიშნებს.
- ხოჭოს ჩვეულებრივ აქვს მყარი ზედა ფრთები, რომლებიც ზურგის გასწვრივ სწორ ნაკერად ერთდება.
- ჭრიჭინას ხშირად აქვს სახტომად განვითარებული დიდი უკანა ფეხები და სხეულის განსხვავებული მოხაზულობა.
- ნიმფას განვითარებული ფრთები არ აქვს და ზრდასრულის საიდენტიფიკაციო ფოტოსგან შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს.
- დაჭყლეტილი, ახლად გამოცვლილი ღია საფარველის მქონე ან ნაწილობრივი ეგზემპლარი პროფესიულ დათვალიერებას შეიძლება საჭიროებდეს.
როგორ გადავიღოთ ტარაკანი ამოსაცნობად
სასარგებლო მასალა მოიცავს მკაფიო ახლო ფოტოს, ზუსტი ადგილის ფართო კადრს და ზომის უსაფრთხო შედარებას. დაურთეთ სავარაუდო სიგრძე, ოთახი, სართული, აქტივობის დრო და რაოდენობა. გამონაყოფი, კვერცხის კაფსულა და გამოცვლილი საფარველი ცალ-ცალკე გადაიღეთ — ნუ შეაგროვებთ ერთად და ნუ შეეხებით ხელით.
- 1
გადაიღეთ მკაფიო ხედი ზემოდან, რათა სხეული, წინაზურგი, ფრთები და ულვაშები ჩანდეს.
- 2
თუ შესაძლებელია, გადაიღეთ გვერდიდანაც ისე, რომ მწერს არ შეეხოთ და ხელით არ დაიჭიროთ.
- 3
ზომისთვის ახლოს მოათავსეთ მონეტა ან სახაზავი მხოლოდ მაშინ, თუ ეს უსაფრთხოა.
- 4
გადაიღეთ ფართო გარემო და ცალკე — ახლომდებარე გამონაყოფი, საფარველი ან კაფსულა.
- 5
მიუთითეთ, სად, როდის და რამდენად ხშირად შენიშნეთ აქტივობა.
ფოტოს გადასაღებად ნუ შეეხებით უცნობ მწერს, ნუ გადაადგილებთ მძიმე ტექნიკას, ნუ გახსნით ელექტრომოწყობილობას, ნუ შეხვალთ სახიფათო ტექნიკურ სივრცეში და ნუ მიუახლოვდებით პრეპარატის ნარჩენს.
დაკავშირებული ინფორმაცია და მომსახურება
თუ მწერის სახეობა ჯერ გაურკვეველია, გამოიყენეთ საერთო ბიბლიოთეკა; თუ ტარაკნის აქტივობა თბილისის ობიექტზე დადასტურებულია — მომსახურების გვერდი; დამატებითი მასალის სწორად შესაგროვებლად კი მოკლე ამოცნობის გზამკვლევი.

