ვირთხები: ამოცნობა და ნიშნები

როგორ ამოვიცნოთ ვირთხა

ვირთხა, როგორც წესი, სახლის თაგვზე დიდი და მასიურია; აქვს შედარებით დიდი თავი, ძლიერი თათები და გრძელი კუდი. თუ უსაფრთხოა, ცხოველს გვერდიდან და ზემოდან მთლიანად გადაუღეთ ფოტო და არ მიუახლოვდეთ. სხეულის ფორმა, ყურების ზომა, კუდის სიგრძე და მათი ურთიერთშეფარდება მხოლოდ ფერზე უფრო გამოსადეგია.

• ცალ-ცალკე შეაფასეთ სხეულისა და კუდის სიგრძე და მასშტაბისთვის კადრში უძრავი საგანი დატოვეთ.
• დააკვირდით, სხეული მასიურია თუ წვრილი და ყურები თავთან შედარებით პატარაა თუ დიდი.
• თუ ჩანს, გადაიღეთ დრუნჩი, თათები და კუდის ზედაპირი; ბუნდოვან სილუეტს ნუ დაეყრდნობით.
• ჩაინიშნეთ ზუსტი დონე და ადგილი: იატაკი, სანიაღვრე, სარდაფი, კედლის ღრუ, ჭერი, სახურავი ან მცენარეულობა.

ფერი განათების, ასაკისა და ინდივიდის მიხედვით იცვლება. მხოლოდ ფერით ვირთხის სახეობა არ განისაზღვრება.

მურა და შავი ვირთხა: ვიზუალური შედარება

ორი ფართოდ აღწერილი პროფილია მურა, ანუ ნორვეგიული ვირთხა და შავი, ანუ სახურავის ვირთხა. მურა ვირთხა ჩვეულებრივ უფრო მასიურია, შედარებით პატარა ყურებითა და თავ-სხეულის ჯამზე მოკლე კუდით. შავი ვირთხა უფრო წვრილია, დიდი ყურებითა და თავ-სხეულის ჯამზე გრძელი კუდით. შეადარეთ რამდენიმე ნიშანი და არა მხოლოდ ერთი.

ეს შედარება არ ადასტურებს რომელიმე სახეობის გავრცელებას თბილისის ან საქართველოს კონკრეტულ მისამართზე. საჭიროა ობიექტიდან ან ნიმუშიდან მიღებული მტკიცებულება.

ვირთხის ნიშნები სახლში ან შენობაში

ვირთხის ნიშნები ინფორმაციულია, როცა რამდენიმე მათგანი ახალია, მეორდება და ერთი მარშრუტის ან სამალავის გასწვრივ იყრის თავს. მოძებნეთ გამონაყოფი, ახალი ღრღნის კვალი, მტვერში ნაკვალევი, კიდეებთან ცხიმოვანი ხახუნის კვალი, აქტიური სორო, ბუდის მასალა და განმეორებითი დანახვა. ფოტოებს თარიღი დაურთეთ, რათა ძველი დაზიანება ახალ აქტივობად არ ჩაითვალოს.

სად შეიძლება გამოჩნდეს ვირთხის ნიშნები

ვირთხის კვალი შეიძლება იყოს იქ, სადაც საკვები, წყალი, თავშესაფარი და შესასვლელი გზა ერთმანეთს ემთხვევა. ღია იატაკის გარდა შეამოწმეთ კიდეები: მარაგის უკან, ნარჩენებსა და საკვებთან, მილებისა და კომუნიკაციების გასასვლელებთან, სარდაფში ან ჭერის ღრუში, გარე მცენარეულობასთან, სანიაღვრესა და სოროსთან. ფოტოსთვის სახიფათო ღრუში ნუ შეხვალთ.

ვირთხისა და თაგვის ძირითადი განსხვავებები

ზრდასრული ვირთხა, როგორც წესი, სახლის თაგვზე დიდი და მასიურია, უფრო ძლიერი თათებითა და დიდი გამონაყოფით. სახლის თაგვი უფრო პატარა და ნაზია, ხოლო ყურები თავთან შედარებით დიდი ჩანს. ახალგაზრდა ვირთხა ზომით ზრდასრულ თაგვს შეიძლება დაემთხვეს, ამიტომ შეადარეთ თავი, თათები, კუდი და რამდენიმე ნიშანი.

• შეადარეთ აღნაგობა და თათები და არა მხოლოდ სხეულის სიგრძე.
• თუ შესაძლებელია, კუდი ძირიდან ბოლომდე გადაიღეთ და სხეულისგან ცალკე შეაფასეთ.
• გამონაყოფი მხოლოდ დამხმარე ნიშნად გამოიყენეთ და ყოველთვის აჩვენეთ მასშტაბი და გარემო.
• ჩაინიშნეთ აქტივობის ადგილი: იატაკთან, მიწის ქვეშ, კედელში თუ ჭერის ზემოთ.

კედელში ხმა ან ერთი ბუნდოვანი ღამის ფოტო ვირთხასა და თაგვს საიმედოდ ვერ განასხვავებს.

რა გადავიღოთ ვირთხის ამოსაცნობად

სასარგებლო მასალა აერთიანებს მღრღნელის მკაფიო ხედს, მასშტაბს, ადგილსა და განმეორებად ნიშნებს. თუ ცხოველის უსაფრთხოდ გადაღება ვერ ხერხდება, გადაიღეთ გამონაყოფი, ნაკვალევი, ღრღნისა და ხახუნის კვალი, ხვრელები და სრული მარშრუტი. შეინახეთ დაუჭრელი ორიგინალები, რომ ნიშნისა და ობიექტის კავშირი ჩანდეს.

1. 1

   უსაფრთხო მანძილიდან გადაიღეთ მთელი ცხოველი ან სილუეტი და მასშტაბისთვის უძრავი საგანი კადრში დატოვეთ.

2. 2

   გამონაყოფს ადგილზე გადაუღეთ ფოტო, შეხებისა და გადაადგილების გარეშე.

3. 3

   ახალი ღრღნის, ნაკვალევის, ხახუნის ან მარშრუტის კვალი ახლოდან და ფართო კადრით გადაიღეთ.

4. 4

   ხვრელი, სორო ან ტექნიკური ღრიჭო გარემომცველ კედელთან, იატაკთან ან ეზოსთან ერთად აჩვენეთ.

5. 5

   ჩაინიშნეთ თარიღი, დრო, ოთახი ან გარე ადგილი, რაოდენობა და განმეორდა თუ არა ნიშანი.

ცოცხალ ან მკვდარ მღრღნელს ნუ მოიმწყვდევთ, ნუ შეეხებით და ნუ მიუახლოვდებით. უკეთესი ფოტოსთვის მშრალ გამონაყოფს ან ბუდის მასალას ნუ შეაწუხებთ.

დაკავშირებული ამოცნობის მასალები

სხვა ჯგუფები მავნებლების ბიბლიოთეკაში შეადარეთ, გაურკვეველი ნიმუშისთვის გამოიყენეთ საერთო გზამკვლევი ან საძინებლის პატარა მავნებლები საწოლის ბაღლინჯოს გვერდზე ნახეთ.